Bói Kiều là gì? Lệ xin quẻ Truyện Kiều của người Việt
Bói Kiều (xin quẻ Kiều) là tục mở Truyện Kiều của Nguyễn Du, đọc bốn câu thơ gặp được để ngẫm về chuyện mình đang băn khoăn. Nguồn gốc, cách làm và cách hiểu cho đúng.
Một cuốn truyện thơ thành “sách hỏi chuyện”
Truyện Kiều của Nguyễn Du có 3.254 câu lục bát, kể mười lăm năm lưu lạc của Thúy Kiều. Thơ gần gũi, nhiều câu nói trúng những nỗi rất đời thường: thương một người, xa nhà, bị hiểu lầm, đứng giữa hai lựa chọn. Có lẽ vì vậy mà từ lâu, nhiều người Việt có thói quen mở Truyện Kiều ra một trang bất kỳ, đọc vài câu gặp được và xem những câu ấy “nói” gì với chuyện của mình. Tục này thường được gọi là bói Kiều, xin quẻ Kiều hay gieo quẻ Kiều.
Ngày trước, nhiều nhà xin quẻ Kiều vào dịp đầu năm, cả nhà quây quần đọc thơ rồi bàn với nhau. Người ta coi đó là một cách để lắng lại, nghe lời thơ, chứ không phải lời tiên tri bắt buộc phải tin.
Một quẻ Kiều gồm những gì?
Theo lệ dân gian phổ biến, một quẻ là bốn câu liền nhau, tức hai cặp lục bát, và phải bắt đầu bằng câu sáu chữ (câu lục). Nếu chỗ mở trúng rơi vào câu tám chữ (câu bát) thì lùi lên một câu. Với 3.254 câu, có 1.626 quẻ bốn câu khác nhau.
Một số nơi có lệ riêng. Ví dụ ở Làng Mai, người xin quẻ thở ba hơi thở chánh niệm rồi bốc một thẻ, và quẻ chỉ gồm một cặp lục bát.
Hiểu cho đúng: để ngẫm, không phải lời tiên tri
Những người hướng dẫn đoán quẻ Kiều có uy tín đều nhấn mạnh: lời đoán phải giúp người hỏi được an ủi, được khích lệ và nhìn chuyện của mình rõ hơn. Câu thơ không quyết định thay bạn. Nó giống một người bạn đọc nhiều, nói một câu đúng lúc để bạn tự nghĩ tiếp.
Vì vậy, đừng dùng quẻ Kiều thay cho lời khuyên của bác sĩ, luật sư hay người có chuyên môn, và đừng để một quẻ buồn làm bạn nản. Thơ Kiều buồn nhiều, nhưng ngay câu cuối truyện Nguyễn Du vẫn khuyên: “Thiện căn ở tại lòng ta”.
Bản Truyện Kiều nào?
Truyện Kiều có nhiều bản chép khác nhau vài chữ. Quẻ Kiều dùng bản Kinh 1870 (bản in thời Tự Đức) làm chuẩn, và ghi kèm “bản quen đọc” khi chữ khác với câu nhiều người thuộc. Ví dụ bản Kinh chép “Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”, giống câu ai cũng biết.
Trăm năm trong cõi người ta,Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau.Trải qua một cuộc bể dâu,Những điều trông thấy mà đau đớn lòng.
Hỏi nhanh
- Bói Kiều có đúng không?
- Không ai chứng minh được một quẻ Kiều “đúng”. Nên xem đây là một cách tự ngẫm qua thơ: câu thơ gợi ý, còn quyết định là của bạn.
- Xin quẻ Kiều mất tiền không?
- Tự mở sách thì không. Trên Quẻ Kiều, gieo quẻ và đọc bốn câu Kiều là miễn phí, không cần tài khoản.
- Có phải xin quẻ vào dịp Tết mới được?
- Không. Nhiều nhà xin quẻ đầu năm theo thói quen, nhưng bạn có thể xin bất cứ lúc nào có chuyện cần nghĩ cho thông.
Thử xin một quẻ
Gõ chuyện đang làm bạn rối, thở chậm ba nhịp rồi gieo bốn câu Kiều. Miễn phí, không cần tài khoản.
Gieo một quẻ KiềuCâu Kiều nhắc tới
- “Trăm năm trong cõi người ta / Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”Câu 1–2
- “Thiện căn ở tại lòng ta / Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”Câu 3251–3252
- “Bắt phong trần, phải phong trần / Cho thanh cao mới được phần thanh cao”Câu 3243–3244
Bài khác
- Cách xin quẻ KiềuCách xin quẻ Kiều (bói Kiều) đúng lệ: chuẩn bị, bài khấn, cách lấy bốn câu
- Cách đọc một quẻ KiềuCách đọc và hiểu một quẻ Kiều: hai câu đầu là chỗ bạn đứng, hai câu sau là đường đi
- Nên hỏi gì khi xin quẻNên hỏi gì khi xin quẻ Kiều? Cách đặt câu hỏi để bốn câu thơ “nói chuyện” với bạn
- Xin quẻ Kiều đầu nămXin quẻ Kiều đầu năm, ngày Tết: cách làm cùng gia đình, bạn bè
- Xin quẻ Kiều về tình yêuBói Kiều tình yêu: cách hỏi và đọc quẻ Kiều cho chuyện tình cảm
- Xin quẻ Kiều trên điện thoạiBói Kiều online: xin quẻ Kiều trên điện thoại khác gì mở sách?
- Tóm tắt Truyện KiềuTóm tắt Truyện Kiều ngắn gọn theo 3 phần: gặp gỡ, lưu lạc, đoàn tụ
- Truyện Kiều có bao nhiêu câu?Truyện Kiều có bao nhiêu câu? 3.254 câu lục bát và chuyện các bản khác nhau
- Nhân vật Truyện KiềuNhân vật trong Truyện Kiều: Thúy Kiều, Kim Trọng, Thúy Vân, Từ Hải, Hoạn Thư…
- Nguyễn Du và Truyện KiềuNguyễn Du là ai? Tác giả Truyện Kiều và hoàn cảnh ra đời tác phẩm
- Lẩy Kiều, vịnh Kiều là gì?Lẩy Kiều, vịnh Kiều, bình Kiều là gì? Những thú chơi với Truyện Kiều