Nguyễn Du là ai? Tác giả Truyện Kiều và hoàn cảnh ra đời tác phẩm
Nguyễn Du (1765–1820), hiệu Tố Như, quê Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh, là tác giả Truyện Kiều. Cuộc đời, các tác phẩm chính và chuyện Truyện Kiều được viết dựa trên Kim Vân Kiều truyện.
Đôi nét về Nguyễn Du
Nguyễn Du (1765–1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Ông sinh ra trong một gia đình đại quý tộc có nhiều người đỗ đạt, làm quan. Tuổi trẻ của ông trải qua thời loạn cuối Lê, Tây Sơn; nhiều năm ông sống lưu lạc, gần gũi với cuộc sống người dân.
Dưới triều Nguyễn, ông ra làm quan, từng được cử làm chánh sứ sang Trung Quốc. Ông mất năm 1820 tại Huế.
Truyện Kiều ra đời thế nào?
Tên gốc của tác phẩm là Đoạn trường tân thanh (tiếng kêu mới về nỗi đau đứt ruột). Nguyễn Du dựa trên cốt truyện tiểu thuyết Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc), nhưng viết lại hoàn toàn bằng thơ lục bát chữ Nôm, với tâm lý nhân vật, cảnh vật và ngôn ngữ rất Việt. Thời điểm ông viết Truyện Kiều đến nay vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau.
Các tác phẩm khác
Ngoài Truyện Kiều, Nguyễn Du còn có Văn tế thập loại chúng sinh (thường gọi là Văn chiêu hồn) bằng chữ Nôm, và ba tập thơ chữ Hán: Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục. Điểm chung là lòng thương người, nhất là những phận người nhỏ bé, bị vùi dập.
Tư tưởng trong Truyện Kiều
Truyện Kiều đặt câu hỏi lớn về quan hệ giữa tài và mệnh ngay từ câu mở đầu (“Trăm năm trong cõi người ta”). Cuối truyện, Nguyễn Du khép lại bằng “Ngẫm hay muôn sự tại trời” và kết luận chữ Tâm quý hơn chữ Tài (“Thiện căn ở tại lòng ta”). Xuyên suốt là tiếng nói cảm thông với người phụ nữ tài sắc mà bạc phận (“Đau đớn thay phận đàn bà”).
Từ tác phẩm văn học đến đời sống
Truyện Kiều được nhiều thế hệ thuộc lòng, trích dẫn trong lời ăn tiếng nói, ca dao, và sinh ra nhiều thú chơi riêng như lẩy Kiều, vịnh Kiều, bình Kiều, xin quẻ Kiều. Đọc thêm tóm tắt Truyện Kiều và lẩy Kiều, vịnh Kiều là gì.
Hỏi nhanh
- Nguyễn Du sinh năm nào, mất năm nào?
- Nguyễn Du sinh năm 1765 và mất năm 1820.
- Truyện Kiều còn có tên gọi nào khác?
- Tên gốc là Đoạn trường tân thanh. Người ta còn gọi là Kim Vân Kiều hoặc gọi ngắn là Truyện Kiều.
Thử xin một quẻ
Gõ chuyện đang làm bạn rối, thở chậm ba nhịp rồi gieo bốn câu Kiều. Miễn phí, không cần tài khoản.
Gieo một quẻ KiềuCâu Kiều nhắc tới
- “Trăm năm trong cõi người ta / Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”Câu 1–2
- “Đau đớn thay phận đàn bà / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”Câu 83–84
- “Ngẫm hay muôn sự tại trời / Trời kia đã bắt làm người có thân”Câu 3241–3242
- “Thiện căn ở tại lòng ta / Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”Câu 3251–3252
Bài khác
- Bói Kiều là gì?Bói Kiều là gì? Lệ xin quẻ Truyện Kiều của người Việt
- Cách xin quẻ KiềuCách xin quẻ Kiều (bói Kiều) đúng lệ: chuẩn bị, bài khấn, cách lấy bốn câu
- Cách đọc một quẻ KiềuCách đọc và hiểu một quẻ Kiều: hai câu đầu là chỗ bạn đứng, hai câu sau là đường đi
- Nên hỏi gì khi xin quẻNên hỏi gì khi xin quẻ Kiều? Cách đặt câu hỏi để bốn câu thơ “nói chuyện” với bạn
- Xin quẻ Kiều đầu nămXin quẻ Kiều đầu năm, ngày Tết: cách làm cùng gia đình, bạn bè
- Xin quẻ Kiều về tình yêuBói Kiều tình yêu: cách hỏi và đọc quẻ Kiều cho chuyện tình cảm
- Xin quẻ Kiều trên điện thoạiBói Kiều online: xin quẻ Kiều trên điện thoại khác gì mở sách?
- Tóm tắt Truyện KiềuTóm tắt Truyện Kiều ngắn gọn theo 3 phần: gặp gỡ, lưu lạc, đoàn tụ
- Truyện Kiều có bao nhiêu câu?Truyện Kiều có bao nhiêu câu? 3.254 câu lục bát và chuyện các bản khác nhau
- Nhân vật Truyện KiềuNhân vật trong Truyện Kiều: Thúy Kiều, Kim Trọng, Thúy Vân, Từ Hải, Hoạn Thư…
- Lẩy Kiều, vịnh Kiều là gì?Lẩy Kiều, vịnh Kiều, bình Kiều là gì? Những thú chơi với Truyện Kiều