Câu Kiều về nhân sinh và đạo lý

13 cặp câu · Truyện Kiều, Nguyễn Du

Những câu Kiều được trích nhiều nhất khi nói chuyện làm người: chữ Tâm quý hơn chữ Tài, thấy bất bằng thì không bỏ qua, người buồn thì cảnh cũng buồn. Ngắn, dễ nhớ, dùng được cả trong chuyện hằng ngày.

• “Trăm năm trong cõi người ta / Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”Câu 1–2 · Hai câu mở đầu Truyện Kiều.
• “Một ngày lạ thói sai nha / Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền”Câu 597–598 · Lời bình của Nguyễn Du về bọn sai nha trong vụ gia biến: chúng hành hạ nhà Kiều dữ dội, rốt cuộc cũng chỉ vì tiền.
• “Cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu / Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”Câu 1243–1244 · Kiều đã phải tiếp khách ở lầu xanh của Tú Bà.
• “Bề ngoài thơn thớt nói cười / Mà trong nham hiểm giết người không dao”Câu 1815–1816 · Kiều bị gọi ra lạy mừng, nhận ra người chồng Hoạn Thư chính là Thúc Sinh.
• “Anh hùng tiếng đã gọi rằng / Giữa đường dẫu thấy bất bằng mà tha”Câu 2429–2430 · Từ Hải tiếp lời Kiều: đã mang tiếng anh hùng thì thấy chuyện bất công giữa đường đâu thể làm ngơ.
• “Nghĩ mình phương diện quốc gia / Quan trên nhắm xuống, người ta trông vào”Câu 2591–2592 · Tỉnh rượu, Hồ Tôn Hiến nghĩ: mình là bộ mặt của triều đình, trên có quan lớn nhìn xuống, dưới có người ta trông vào.
• “Chữ Trinh đáng giá nghìn vàng / Đuốc hoa chẳng thẹn với chàng mai xưa”Câu 3095–3096 · Kiều nói tiếp: chữ Trinh quý như nghìn vàng, người vợ phải giữ nó tới đêm tân hôn để không thẹn với chồng.
• “Người yêu ta xấu với người / Yêu nhau thì lại bằng mười phụ nhau”Câu 3157–3158 · Lời Kiều trong đêm tái hợp, xin Kim Trọng đừng đòi chuyện chăn gối: nếu yêu nàng mà khiến nàng xấu hổ với người, thì yêu như thế còn tệ hơn phụ nhau gấp mười.
• “Ngẫm hay muôn sự tại trời / Trời kia đã bắt làm người có thân”Câu 3241–3242 · Lời kết của Nguyễn Du sau toàn bộ câu chuyện, tác giả tự nói: ngẫm ra muôn việc là do trời, trời đã cho làm người thì phải mang lấy thân này.
• “Bắt phong trần, phải phong trần / Cho thanh cao mới được phần thanh cao”Câu 3243–3244 · Lời kết của Nguyễn Du: trời bắt phải phong trần thì phải chịu phong trần, trời cho thanh cao mới được phần thanh cao.
• “Có tài mà cậy chi tài / Chữ Tài liền với chữ Tai một vần”Câu 3247–3248 · Lời kết của Nguyễn Du: có tài thì đừng cậy tài, vì chữ tài vần với chữ tai, tài năng dễ đi kèm tai họa.
• “Đã mang lấy nghiệp vào thân / Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa”Câu 3249–3250 · Trong lời kết, Nguyễn Du nói: đã mang gánh ấy vào người, thì cũng đừng quay ra trách trời trách đất.
• “Thiện căn ở tại lòng ta / Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài”Câu 3251–3252 · Câu kết luận của Nguyễn Du sau toàn bộ câu chuyện, tác giả tự nói chứ không qua nhân vật: gốc lành ở ngay trong lòng mình, chữ Tâm quý gấp ba chữ Tài.

Chủ đề khác

• Câu Kiều về tình yêu
• Câu Kiều về chia ly và nhớ thương
• Câu Kiều về thân phận và số phận
• Câu Kiều về gia đình và chữ hiếu
• Câu Kiều tả cảnh đẹp nhất
• Câu Kiều tả người: Thúy Kiều, Thúy Vân, Từ Hải