Quẻ KiềuGieo một quẻCâu Kiều về thân phận và số phận
16 cặp câu · Truyện Kiều, Nguyễn Du
Từ câu mở đầu “chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”, Truyện Kiều luôn hỏi: con người làm chủ được bao nhiêu phần đời mình? Những cặp câu này nói về tài và mệnh, về những điều mình không chọn được, và cách đứng vững giữa chúng.
- “Trăm năm trong cõi người ta / Chữ tài chữ mệnh khéo là ghét nhau”Câu 1–2 · Hai câu mở đầu Truyện Kiều.
- “Trải qua một cuộc bể dâu / Những điều trông thấy mà đau đớn lòng”Câu 3–4 · Nguyễn Du nói tiếp lời mở đầu: người đã sống qua một cuộc đổi thay lớn, nhìn lại những điều mắt thấy mà xót xa.
- “Lạ gì bỉ sắc tư phong / Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen”Câu 5–6 · Nguyễn Du bình chung trước khi kể chuyện nhà họ Vương: được mặt này thì thiệt mặt kia là chuyện chẳng lạ, trời xanh vốn quen ganh ghét người đẹp.
- “Kiếp hồng nhan có mong manh / Nửa chừng xuân thoắt gãy cành thiên hương”Câu 65–66 · Vương Quan kể cho hai chị nghe về Đạm Tiên: một ca nhi nổi danh tài sắc, nhưng đời mong manh, đang giữa tuổi xuân thì đột ngột qua đời.
- “Đau đớn thay phận đàn bà / Lời rằng bạc mệnh cũng là lời chung”Câu 83–84 · Nghe chuyện Đạm Tiên, Kiều khóc và thốt lên thương cho thân phận người phụ nữ thời ấy: nỗi bạc mệnh là chuyện chung, không của riêng ai.
- “Người mà đến thế thì thôi / Đời phồn hoa cũng là đời bỏ đi”Câu 179–180 · Kiều nghĩ về Đạm Tiên: một người tài sắc mà rốt cuộc chết lạnh lẽo, không ai hương khói.
- “Hoa trôi bèo dạt đã đành / Biết duyên mình, biết phận mình thế thôi”Câu 219–220 · Sau giấc mộng thấy tên mình trong sổ đoạn trường, Kiều buồn bã tự nhủ thân mình đành như hoa trôi bèo dạt.
- “Lỡ làng nước đục bụi trong / Trăm năm để một tấm lòng từ đây”Câu 879–880 · Kiều nói với mẹ: đời con lỡ rồi, như nước trong đã bị vẩn đục; nhưng từ đây con vẫn giữ một tấm lòng, trọn đời không đổi.
- “Khi tỉnh rượu, lúc tàn canh / Giật mình, mình lại thương mình xót xa”Câu 1233–1234 · Nguyễn Du tả những ngày Kiều phải tiếp khách ở lầu xanh: đêm vui ồn ã qua đi, lúc tỉnh rượu, gần sáng, nàng giật mình nhìn lại và thấy thương thân mình xót xa.
- “Khi sao phong gấm rủ là / Giờ sao tan tác như hoa giữa đường”Câu 1235–1236 · Tỉnh rượu lúc tàn canh, Kiều tự hỏi: sao ngày trước mình sống trong màn gấm rèm là, mà giờ tan tác như bông hoa rơi giữa đường? Câu hỏi so hai thời, xưa và nay, mà không có câu trả lời.
- “Nghĩ đời mà chán cho đời / Tài tình chi lắm cho trời đất ghen”Câu 2153–2154 · Lời than khi Kiều lại rơi vào lầu xanh ở Châu Thai: ngán cho cuộc đời, có tài có tình làm chi để trời đất ghen ghét.
- “Rộng thương cỏ nội hoa hèn / Chút thân bèo bọt dám phiền mai sau”Câu 2197–2198 · Kiều nói tiếp: nếu chàng rộng lòng thương đến cỏ nội hoa hèn như em, thì tấm thân bèo bọt này xin được nương nhờ về sau.
- “Một cung gió thảm mưa sầu / Bốn dây nhỏ máu năm đầu ngón tay”Câu 2569–2570 · Tại tiệc mừng công, Hồ Tôn Hiến say rượu ép Kiều hầu rượu và gảy đàn.
- “Ngẫm hay muôn sự tại trời / Trời kia đã bắt làm người có thân”Câu 3241–3242 · Lời kết của Nguyễn Du sau toàn bộ câu chuyện, tác giả tự nói: ngẫm ra muôn việc là do trời, trời đã cho làm người thì phải mang lấy thân này.
- “Bắt phong trần, phải phong trần / Cho thanh cao mới được phần thanh cao”Câu 3243–3244 · Lời kết của Nguyễn Du: trời bắt phải phong trần thì phải chịu phong trần, trời cho thanh cao mới được phần thanh cao.
- “Đã mang lấy nghiệp vào thân / Cũng đừng trách lẫn trời gần trời xa”Câu 3249–3250 · Trong lời kết, Nguyễn Du nói: đã mang gánh ấy vào người, thì cũng đừng quay ra trách trời trách đất.
Chuyện của bạn thì sao?
Gõ chuyện đang làm bạn rối, gieo bốn câu Kiều và nhận lời luận cho đúng chuyện đó. Miễn phí, không cần tài khoản.
Gieo một quẻ Kiều